Αγορά στην Κύπρο: γιατί ο έλεγχος μετρά πιο πολύ από 18 Μαΐου 2026

Το Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας τερμάτισε μια πρακτική πολλών ετών: δεν θα ενημερώνει πλέον τους αγοραστές για υποθήκες, απαγορεύσεις ή άλλα εμπράγματα βάρη σε ένα ακίνητο κατά την κατάθεση πωλητηρίου εγγράφου. Ταυτόχρονα, από τις 18 Μαΐου 2026, όταν λήγει η μεταβατική περίοδος, οι πωλητές που δεν επισυνάπτουν πρόσφατο Πιστοποιητικό Έρευνας στο πωλητήριο έγγραφο αντιμετωπίζουν διοικητικά πρόστιμα, σύμφωνα με ανακοίνωση του Τμήματος που αναδημοσίευσε η KPMG. Μαζί, οι δύο αλλαγές μεταφέρουν οριστικά την ευθύνη για τον έλεγχο του ακινήτου στο στάδιο πριν από την υπογραφή.

Γιατί το Τμήμα σταμάτησε να ενημερώνει τους αγοραστές

Ύστερα από γνωμάτευση του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, που ακολούθησε σχετική δικαστική απόφαση, το Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας διευκρίνισε ότι δεν έχει νομική υποχρέωση να ενημερώνει τους αγοραστές για εμπράγματα βάρη στο στάδιο της κατάθεσης. Θεωρεί ότι η ενημέρωση αυτή δεν είναι έγκαιρη, επειδή φτάνει στον αγοραστή μόνο αφού έχει υπογραφεί το πωλητήριο έγγραφο, και αναφέρει ότι η πρακτική προκαλούσε σημαντικές καθυστερήσεις στην κατάθεση των πωλητηρίων εγγράφων.

Το Πιστοποιητικό Έρευνας γίνεται το βασικό έγγραφο

Σύμφωνα με τον Νόμο 132(I)/2023, κάθε πωλητήριο έγγραφο που συνάπτεται από τις 12 Δεκεμβρίου 2023 πρέπει να περιλαμβάνει, ως αναπόσπαστο μέρος του, Πιστοποιητικό Έρευνας για το ακίνητο που έχει εκδοθεί το πολύ πέντε εργάσιμες ημέρες πριν από την υπογραφή. Από τις 18 Μαΐου 2026, ο πωλητής που δεν το πράττει αντιμετωπίζει πρόστιμο ανάλογα με την τιμή πώλησης, από €500 έως €10.000.

Το Τμήμα επισημαίνει επίσης ότι πληροφορίες για τη νομική κατάσταση ενός ακινήτου μπορούν να ληφθούν εκ των προτέρων, βάσει του άρθρου 51A του περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμησις) Νόμου, Κεφ. 224. Καλεί τους ενδιαφερομένους να τις λαμβάνουν έγκαιρα, πριν συνάψουν οποιαδήποτε σύμβαση.

Νέα έντυπα κατάθεσης

Το ενιαίο έντυπο αίτησης DE 129 αντικαταστάθηκε από τρία νέα έντυπα: DE 314 για πωλητήρια έγγραφα, DE 315 για συμφωνίες ανταλλαγής και DE 316 για συμφωνίες αντιπαροχής. Τα νέα έντυπα απαιτούν να αναφέρονται οι ουσιώδεις όροι με παραπομπή στη σελίδα και την παράγραφο της σύμβασης και δεν απαριθμούν πλέον αναλυτικά τα εμπράγματα βάρη, αφού η πληροφορία αυτή προκύπτει από το Πιστοποιητικό Έρευνας. Αιτήσεις στο παλιό έντυπο DE 129 θα γίνονται δεκτές έως τις 4 Ιουνίου 2026.

Λίστα ελέγχου για αγοραστές

Πριν πληρώσετε τέλος κράτησης ή υπογράψετε σύμβαση:

• Εξασφαλίστε έγκαιρα Πιστοποιητικό Έρευνας, μέσω του δικηγόρου σας, και ελέγξτε σε αυτό την ιδιοκτησία, τις υποθήκες, τα σημειώματα, τις απαγορεύσεις και τα πωλητήρια έγγραφα που έχουν ήδη κατατεθεί.
• Ελέγξτε ότι το πιστοποιητικό του πωλητή που επισυνάπτεται στη σύμβαση έχει εκδοθεί εντός πέντε εργάσιμων ημερών πριν από την υπογραφή.
• Αν το ακίνητο είναι υποθηκευμένο, βεβαιωθείτε ότι η σύμβαση συνοδεύεται από το Έντυπο Α, σύμφωνα με το οποίο οι πληρωμές γίνονται στον λογαριασμό του πωλητή που ορίζει ο δανειστής, και ο δανειστής υποχρεούται να εξαλείψει την υποθήκη μόλις εξοφληθεί η τιμή.
• Ελέγξτε την πολεοδομική κατάσταση και τον τίτλο: αν υπάρχει ξεχωριστός τίτλος ιδιοκτησίας και αν υπάρχουν άδειες και τελική έγκριση.
• Καταθέστε τη σύμβαση στο Επαρχιακό Κτηματολόγιο εντός έξι μηνών από την υπογραφή, ώστε να εξασφαλίσετε την προστασία του περί Πώλησης Ακινήτων (Ειδική Εκτέλεση) Νόμου.

Τι σημαίνουν αυτά

Για τους αγοραστές, το κράτος δεν θα επισημαίνει πλέον προβλήματα αφού υπογραφεί η σύμβαση, επομένως οι έλεγχοι πρέπει να γίνονται πριν αλλάξουν χέρια οποιαδήποτε χρήματα. Για τους πωλητές και τους μεσίτες, ένα Πιστοποιητικό Έρευνας που πληροί τις απαιτήσεις είναι πλέον στην πράξη υποχρεωτικό, με πρόστιμα από τις 18 Μαΐου. Για τους δικηγόρους, τα νέα έντυπα κατάθεσης αλλάζουν τη διαδικασία των εγγράφων από τον Ιούνιο.

Το άρθρο είναι μόνο ενημερωτικό και δεν αποτελεί φορολογική ή νομική συμβουλή.