Κύπρος: νέος νόμος ξεμπλοκάρει 9.497 εγκλωβισμένους αγοραστές

Η Βουλή της Κύπρου ψήφισε στις 25 Ιουνίου 2025 τροποποίηση του περί Ακίνητης Ιδιοκτησίας (Μεταβιβάσεις και Υποθήκες) Νόμου, η οποία ανοίγει ξανά τον δρόμο προς τους τίτλους ιδιοκτησίας για τους λεγόμενους εγκλωβισμένους αγοραστές: ανθρώπους που πλήρωσαν ολόκληρο το τίμημα αλλά δεν πήραν ποτέ τίτλο, συνήθως επειδή ο κατασκευαστής είχε υποθηκεύσει τη γη. Το Υπουργείο Εσωτερικών ανέφερε ότι ο νόμος προσφέρει διέξοδο σε 9.497 αγοραστές των οποίων οι αιτήσεις είχαν κολλήσει μετά από δικαστική απόφαση τον Ιούνιο του 2024 (Cyprus Mail).

Γιατί πάγωσαν οι αιτήσεις

Βάσει του Νόμου για τους εγκλωβισμένους αγοραστές του 2015 (139(I)/2015), το Κτηματολόγιο μπορούσε να μεταβιβάσει τον τίτλο και να ακυρώσει τις υποθήκες του κατασκευαστή χωρίς τη συγκατάθεση της τράπεζας. Στις 20 Ιουνίου 2024 το Εφετείο έκρινε ότι αυτό ήταν αντισυνταγματικό, επειδή αφαιρούσε την εξασφάλιση των πιστωτών χωρίς τη συγκατάθεσή τους, και οι εκκρεμείς αιτήσεις σταμάτησαν.

Πώς λειτουργεί ο νέος μηχανισμός

• Ποιοι δικαιούνται: πωλητήρια έγγραφα που κατατέθηκαν στο Κτηματολόγιο έως τις 31 Δεκεμβρίου 2014 ή αργότερα βάσει δικαστικού διατάγματος για το οποίο υποβλήθηκε αίτηση έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024.
• Πρώτα η συγκατάθεση: ο δικαιούχος προγενέστερης υποθήκης ή άλλου εμπράγματου βάρους πρέπει να συναινέσει γραπτώς· στη συνέχεια το Κτηματολόγιο μπορεί να ακυρώσει το βάρος και να μεταβιβάσει τον τίτλο στον αγοραστή.
• Δικαστική οδός: αν ο πιστωτής αρνηθεί και ο αγοραστής έχει πληρώσει ολόκληρο το τίμημα, ο αγοραστής έχει 45 ημέρες για να ζητήσει από το δικαστήριο να κηρύξει την άρνηση καταχρηστική και αδικαιολόγητη. Το δικαστικό διάταγμα αντικαθιστά τη συγκατάθεση, ενώ άλλες διαδικασίες σχετικά με το ακίνητο αναστέλλονται μόλις κατατεθεί η αίτηση.
• Υπόλοιπο τιμήματος: όποιο μέρος του τιμήματος δεν έχει καταβληθεί κατατίθεται σε ειδικό λογαριασμό, πλέον εντός 60 ημερών από την ειδοποίηση του Κτηματολογίου αντί για 30.
• Χωρίς τίτλο ακόμη: όπου δεν έχει εκδοθεί ξεχωριστός τίτλος ιδιοκτησίας, τα τεχνικά έγγραφα πρέπει να κατατεθούν εντός 8 μηνών και ο τίτλος πρέπει να εκδοθεί εντός 2 ετών και 8 μηνών.

Εκπρόσωποι των τραπεζών αντέδρασαν στη διάταξη για το δικαστικό διάταγμα κατά τη συζήτηση, και το τι θεωρείται «καταχρηστική» άρνηση θα το κρίνουν τα δικαστήρια.

Η προστασία δεν είναι αυτόματη: οι αγοραστές θα πρέπει να ελέγξουν αν το συμβόλαιό τους πληροί τις προϋποθέσεις και να λάβουν νομική συμβουλή για την περίπτωσή τους.

Το άρθρο είναι μόνο ενημερωτικό και δεν αποτελεί φορολογική ή νομική συμβουλή.